MỘC HOA TRẮNG

0
1073

MỘC HOA TRẮNG
Cortex Holarrhenae
Mực hoa trắng, Thừng mực lá to

Vỏ cây đã phơi hoặc sấy khô của cây Mộc hoa trắng  [Holarrhenapu hescens (Buch. – Ham.) Wall, ex G. Don.,  Syn. Holarrhena antidysenieria (Roxb. ex Flem.) A. DC.],  họ Trúc đào (Apocynaceae).

Mô tả

Miếng vỏ hơi cong, dài ngắn không nhất định, dày  0,2 cm đến 1,5 cm. Mặt ngoài màu nâu sẫm, rải rác có  những đám màu trắng xám, có nhiều nốt sần nhỏ, dễ tách  ra. Mặt trong nhẵn, màu vàng nhạt hay vàng nâu. Dễ bẻ  gây, mặt bẽ lởm chởm, nhìn thấy rõ nhiều lớp chồng lên nhau. Mặt cắt có mô mềm mỏng, màu nâu đó thẫm, libe  dày màu vàng nhạt, có nhiều lớp và lổn nhổn như có sạn.  Không mùi, vị rất đắng.

Vi phẫu

Lớp bần gồm 3 hàng đến 5 hàng tế bào hình chữ nhật. Mô  mềm có màu nâu đỏ thẫm. Lớp libe cấp 2 rất dày, trong  có xen kẽ nhiều đám mô cứng xếp thành nhiều tầng có  cảc ống nhựa mủ. Bên cạnh mỗi đám sợi có nhiều tinh thể  calci oxalat hình khối. Tia ruột gồm một đến hai tế bào  chạy dài theo hướng xuyên tâm, thành tế bào mỏng. Trong  cùng là tầng sinh libe-gỗ.

Bột

Mảnh mô mềm gồm những tế bào hình đa giác thành mỏng.  Mảnh bần màu nâu nhạt. Tế bào mô cứng đứng rời hay xếp  thành từng đám có màu vàng nhạt, hình nhiều cạnh, thành  dày, khoang rộng có ống trao đổi rõ. Tinh thể calci oxalat  hình khối chữ nhật dài khoảng 40 µm, rộng khoảng 30 µm.  Mảnh mạch. Hạt tinh bột hình trứng dài có rốn rõ.

Định tính

A.Lấy 1 g bột dược liệu, thấm ẩm bằng amoniac (TT), thêm 10 ml  cloroform (TT). lắc đều, dậy kín, ngâm trong  12 h. Lọc, lấy dịch lọc cho vào bình gạn. thêm 5 ml dung  dịch acid hydrocloric 1 M (TT), lắc kỹ. Gạn lấy lớp acid  cho vào 3 ống nghiệm:
Ống 1; Thêm 2 giọt đến 3 giọt thuốc thử Mayer (TT), xuất  hiện tủa trắng.
Ống 2: Thêm 2 giọt đen 3 giọt thuốc thử Dragendorff (TT),  xuất hiện tủa đỏ cam
Ống 3: Thêm 2 giọt đến 3 giọt thuốc thử Bouchardat (TT),  xuất hiện tùa nâu.
B. Phương pháp sắc ký lớp mỏng (Phụ lục 5.4).
Bản mỏng: Silica gel G.
Dung môi khai triển: Cloroformmethanoldung dịch  amoniac 10 % (50 : 9 : 1).
Dung dịch thử: Lấy 5 g bột dược liệu, thấm ẩm bằng  amoniac (TT), đậy kín, để yên 12 h, sau đó cho dược liệu  vào bình nón nút mài, thêm 20 ml cloroform (TT), đun hồi  lưu trên cách thủy 15 min, để nguội, lọc. Bay hơi dịch lọc  trên cách thủy tới cắn. Hòa cắn trong 1 ml cloroform (TT)  dùng làm dung dịch thử.
Dung dịch chất đối chiếu: Hòa tan conessin chuẩn trong  methanol (TT) đổ có dung dịch nồng độ 1 mg/ml.
Dung dịch dược liệu đối chiếu: Nếu không có conessin  chuẩn thì dùng 5 g vỏ Mộc hoa trang (mẫu chuẩn), chiết  như mô tả ở phần Dung dịch thử.
Cách tiến hành: Chấm riêng biệt lên bàn móng 10 µl mỗi  dung dịch trên. Sau khi triển khai xong, lấy bản mỏng ra,  để khô ở nhiệt độ phòng, phun  thuốc thứ Dragendorff  (TT). Quan sát dưới ánh sáng thường. sắc ký đồ của dung  dịch thử phải có vết cùng giá trị Rf và màu sắc với vết  conessin trên sắc ký đồ của dung dịch chất đối chiếu. Hoặc  trên sắc ký đổ của dung dịch thử phải có các vết cùng giá  trị Rf và màu sắc với các vết trên sắc ký đồ của dung dịch  dược liệu đối chiếu.

Độ ẩm

Không quá 13,0 % (Phụ lục 9.6, 1 g, 105 °C, 4 h).

Tro toàn phần

Không quá 9,0 % (Phụ lục 9.8).

Tro không tan trong acid hydrocloric

Không quá 5,5 % (Phụ lục 9.7).

Kim loại nặng

Không quá: 10 phần triệu Pb; 2 phần triệu Cd; 0,5 phần  triệu Hg; 3 phần triệu As (Phụ lục 9.4,11).

Định lượng

Cân chính xác khoảng 5 g bột dược liệu (qua rây số 355),  thấm ẩm bẳng 5 ml dung dịch natri hydroxyd 2 M (TT),  để yên 1 h, sau đó trải dược liệu ở chỗ thoáng cho khô.  Chiết tiếp bằng hồn hợp dung môi  ethanolcloroform  (1 :3 ) trong bình Soxhlet cho đến kiệt alcaloid (kiểm tra  bằng  thuốc thử Mayer). Lấy dịch chiết lắc 5 lần với dung  dịch acid hydrocloric 2 M (TT) mỗi lần với 20 ml, 20 ml,  10 ml, 10 ml và 10 ml. Tập trung các dịch chiết acid và  kiềm hóa từ từ bằng amoniac đậm đặc (TT) cho đến pH 9 đến 10. Chiết lại bằng cách lắc 5 lần với 20 ml, 20 ml, 10 ml, 10 ml và 10 ml cloroform (TT). Trước khi chiết lần  cuối cùng thêm 1 ml dung dịch natri hydroxyd 2 M (TT)  vào dịch nước. Lấy 10 ml nước cất cho vào bình gạn, rửa  lần lượt từng; dịch chiết cloroform, rửa như vậy 2 lần. Gộp  các dịch chiết cloroform, thêm chính xác 20 ml dung dịch  acid sulfuric 0.1 N (CĐ) và lắc kỹ 5 min. Chuyển dịch  acid vào bình nón, rửa dịch clorofonm 2 lần, mỗi lần với  10 ml  nước cất và gộp các nước rửa vào dịch acid trong  bình nón. Thêm 3 giọt dung dịch chỉ thị hỗn hợp (xem ghi  chú) và chuẩn độ acid thừa băng dung dịch natri hydroxyd  0.1 N (CĐ) cho đến khi dung dịch chuyển màu xanh nhạt.  Song song tiến hành một mẫu trắng như sau: Lấy chính  xác 20 ml dung dịch acid sulfuric 0,1 N (CĐ), thêm 20 ml  nước và 3 giọt dung dịch chỉ thị hồn hợp, chuẩn độ bằng  dung dịch natri hydroxyd 0,1 N (CĐ) cho đến khi dung  dịch chuyển màu xanh nhạt.
1 ml dung dịch acid sulfuric 0,1 N (CĐ) tương đương với  0,017829 g alcaloid toàn phần.
Hàm lượng phần trăm (kl/kl) alcaloid toàn phần của dược  liệu tính theo công thức:
(n ‘-n )x 1,7829 / p
Trong đó:
n’ là số ml dung dịch natri hydroxyd 0,1 N (CĐ) dùng cho  mẫu trắng;
n là số ml dung dịch natri hydroxyd 0.1 N (CĐ) dùng cho  mẫu thử;
P là khối lượng dược liệu tính bằng g (đã trừ độ ẩm).
Dược liệu phải chứa ít nhất 1,0 % alcaloid toàn phần tính  theo conessin (C24H10O2) và tinh theo dược liệu khô kiệt.
Ghi chú: Trộn 13 ml dung dịch xanh methylen [hòa tan  0,15 g xanh methylen (TT) trong 100 ml ethanol (TT)] với dung dịch đỏ methyl [(hòa tan 0,04 g đỏ methyl (TT) trong  70 ml ethanol (TT) và 25 ml nước] cho đủ 100 ml.

Chế biến

Lúc trời khô ráo, bóc lấy vỏ thân cây, phơi hoặc sấy khô.

Bảo quản

Để nơi khô ráo, thoáng mát, tránh mốc mọt.

MỘC HOA TRẮNG
Rate this post

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here